ŹRÓDŁA STRESU

PS 22, 10-11

To Ty wydobyłeś mnie z łona matki, już przy jej piersi napełniłeś mnie ufnością. Od urodzenia Tobie jestem powierzony, od kolan matki Tyś jest moim Bogiem.
k?otnia
Moimi matkami (mówi gniew) są: próżność, chciwość, obżarstwo, a bywa niekiedy też rozpusta; ten co mnie spłodził, nazywa się zarozumialstwo. A moimi córkami są mściwość, nienawiść, wrogość, samousprawiedliwianie”, Jan Klimak, Drabina raju, 8, 29.

Chroniczny stres wywoływany jest przez serie stresujących sytuacji nakładających się na siebie, lub przeciągające się kłopoty powodujące irytację i zdenerwowanie. Najpowszechniej spotykanymi przyczynami stresu w dzisiejszym społeczeństwie są:

  • Problemy zdrowotne. Długotrwałe choroby lub problemy zdrowotne są źródłem stresu dla organizmu. Osoby cierpiące na artretyzm, cukrzycę lub inne długofalowe choroby narażone są na stres fizyczny. Organizm musi zmagać się z chorobą, a dodatkowo osoby te martwią się swoim stanem zdrowia. Stres w przypadku choroby może powodować jej pogłębianie oraz utrudniać leczenie i rehabilitację.
  • Problemy związane z pracą. Ta grupa problemów zajmuje drugie miejsce na liście największych stresorów w dzisiejszym społeczeństwie. Wiele osób jest w pracy przeciążonych obowiązkami i odpowiedzialnością. Wymagania pracodawców ciągle rosną a terminy stają się coraz krótsze. Często musimy współpracować z osobami, których unikalibyśmy prywatnie. Środowisko pracy bywa miejscem skomplikowanych zależności i ciśnień, z których trudno jest się wyplątać, gdy trzeba w nich przebywać przez większość dnia. Stres wywoływany jest również przez niezadowolenie z pracy. Wykonując nudną, nieprzynoszącą satysfakcji pracę przez wiele godzin dziennie, trudno utrzymać umysł w stanie relaksu.
  • Otoczenie. Niektórzy ludzie, mieszkający w niesprzyjających warunkach, odczuwają stres z powodu swojego otoczenia. Dotyczy to szczególnie ludzi, którzy czują zagrożenia stamtąd płynące. W Polsce ten problem nie jest jeszcze poważny, jednak w niektórych miastach zachodniej Europy oraz USA obserwuje się wysoki poziom stresu wywołany czynnikami takimi jak:
    • Wysoki poziom przestępczości
    • Hałas
    • Zanieczyszczenie powietrza
    • Zatłoczenie
  • Izolacja i samotność. Większość ludzi to istoty społeczne. Poczucie wykluczenia, braku przynależności i zrozumienia jest coraz częstszą przyczyną stresu w dzisiejszym świecie. Jest to szczególnie zauważalne w dużych miastach, do których przyjeżdżają młodzi, samotni jeszcze ludzie, którzy z powodu intensywnej pracy nie mają czasu na nawiązywanie wystarczająco silnych znajomości, pozwalających im stworzyć nową siatkę bliskich przyjaciół lub poznać jakąś bratnią duszę. W dzisiejszym społeczeństwie, w którym każdy może liczyć tylko na siebie, samotność i związany z nią stres stają się coraz poważniejszym problemem społecznym.
  • Konflikty wewnętrzne. W brew pozorom jest to bardzo silne źródło stresu. Jeżeli jesteśmy zmuszeni lub decydujemy się zrobić coś, co jest wbrew naszym przekonaniom, uczucie stresu (nazywane potocznie wyrzutami sumienia) potrafi być bardzo silne. Przedłużające się, potrafi nas skutecznie zniechęcić do powziętego działania.
  • Tłumione emocje. Długotrwałe tłumienie emocji, szczególnie takich jak gniew, poczucie winy, lub rozpacz również potrafi wywoływać stres. Do emocjonalnych źródeł stresu zalicza się również niskie poczucie własnej wartości.
  • Długotrwałe zmartwienia. Długotrwałe zamartwianie się problemami, lub martwienie się o sytuację bliskich potrafi być bardzo stresujące. Uczucia tego doświadczają często osoby starsze, które martwią się o swoje dzieci i wnuki, często wyolbrzymiając stojące przed nimi problemy a nie mogąc im pomóc.
  • Zmiany sytuacji życiowej. Zmiana pracy, przeprowadzka, nowe potomstwo, małżeństwo lub rozwód, śmierć bliskiej osoby, lub jej wyprowadzenie się oraz wszystkie inne istotne dla nas zmiany w życiu, po których musimy przystosować się do nowej rzeczywistości, mogą być źródłem stresu.

Powyższe sytuacje są głównym źródłami stresu spotykanymi w dzisiejszym społeczeństwie. Źródeł stresu może być jednak wiele więcej. O tym bowiem czy sytuacja jest stresująca i jak duży stres ona wywołuje, decyduje przede wszystkim sposób w jaki ją postrzegamy. Stres wywoływany jest nie przez sytuację jako taką, ale przez reakcję umysłu.

 

Gniew – opis i konsekwencje

Ta pasja rodzi się ze złego użycia sfery gniewliwej (porywczej), którą każdy z nas posiada. Gniew pierwotnie miał dwie funkcje: pomagał nam w walce o zdobycie cnót, stając się w ten sposób motorem naszego życia duchowego; z drugiej strony walcząc o utrzymanie naszych cnót, przeciwdziałał wszystkiemu, co mogłoby nam uczynić szkodę (pokusy, grzech, zło). Ojcowie nazywali to „mądrą odwagą”, albo „słusznym gniewem”. Po grzechu pierworodnym człowiek tej siły używa do walki ze sobą samym, Bogiem i z bliźnim – tutaj zamienia się on w chorobę duchową.

Początki tej choroby – zazwyczaj gniew jest połączony z miłością do przyjemności: albo brak możliwości zdobycia jakiejś przyjemności, której szukamy, lub też lęk, że coś nam zabiorą. Wtedy walczymy (za pomocą gniewu) przeciw temu, co jest lub wydaje się przyczyną naszej frustracji, albo po prostu uważamy, że coś (ktoś) zagraża naszemu „szczęściu”.

Charakterystyka choroby

  1. Ta choroba objawia się na wiele sposobów. Te najbardziej widoczne i zewnętrzne to: przemoc, walka i agresja (przypadki ekstremalne to wojny i zamachy), natomiast te najmniej widoczne i delikatne to: pretensje i żal (owoc pamięci jakiejś obrazy lub niesprawiedliwości), chowanie urazy, nienawiść oraz różne formy wrogości czy niechęci, mające bardzo różne zabarwienia. Trzeba tu dodać również rozdrażnienie, zły humor czy niecierpliwość, które są zewnętrznymi sposobami okazywania gniewu. W tej samej dynamice znajdujemy oburzenie, kpiny/szyderstwo oraz ironia, a także inne, jeszcze bardziej ukryte i delikatne, jak nieżyczliwość (cieszenie się ze zła jakie spotyka bliźniego), brak martwienia się biedą innych (nieszczęściem) oraz niecieszenie się szczęściem bliźnich.
  2. Przyczyn gniewu jest wiele[1], wg Ojców, choć jest kilka pól, na których rodzi się ona szczególnie: jedzenie, seksualność (ze względu na dużą siłę tej sfery), wszystko, co ma do czynienia z pieniądzem (lub wszystko, co dot. dóbr materialnych) oraz sidła siebie samego.
  3. Próżność i pycha są ostatecznym punktem wyjścia gniewu, bo to miłość własna rozpala w człowieku knot gniewu. To nie warunki zewnętrzne mają na nas wpływ w tej kwestii (człowiek pokorny zostaje łagodny pomimo różnych napaści). W rzeczywistości gniew, pretensje i mściwość pojawiają się w zamiarze przywrócenia własnego obrazu wobec kogoś, wobec którego czujemy się obrażeni, dotknięci, a nawet wobec samych siebie, jako pewna reakcja obronna.

Konsekwencje (efekty patologiczne) choroby gniewu

  1. Fizyczne – permanentne wzbudzenie cielesne, „zamieszanie” fizjologiczne, które dotykają ciało i mogą wywoływać choroby, np. anoreksja, bulimia, bezsenność, wysokie ciśnienie krwi.
  2. Bardziej niszczące są w duszy i duchu. Zakłóca używanie rozumu, w tym: zamęt, niezdolność do poprawnego osądzania rzeczy, utrata zdolności do rozeznawania, itd.
  3. Rzeczywistość jest widziana przez pryzmat gniewu, co sprawia że osoby czy wydarzenia są odbierane albo w sposób przesadnie chwalony, albo poniżany, zależnie od gniewu, jaki jest w człowieku. Objawia się to tym, że np. ignoruje osoby najbliższe, zapomina o własnych sprawach – tych drobnych, podstawowych, nie respektuje podstawowych wartości.
  4. Osoba traci kontrolę siebie samej i jej wola jest poddana różnym czynnikom zewnętrznym – człowiek jest skoncentrowany na wszystkich otrzymanych zniewagach i na tym, jak kompensować te frustracje.
  5. Gniew zatruwa naszego ducha – tracimy pokój wewnętrzny, słodycz (forma miłości i bliskości Boga) oraz zdolność odkrywania Boga w naszym życiu. Nasila się wtedy smutek, acedia, pycha i inne choroby powiązane z gniewem.
  6. hahahha

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>